Pijpanatomie

Pijpanatomie behandelt de onderdelen van een pijp en de namen die aan deze onderdelen worden gegeven. De pijp, op het eerste gezicht een eenvoudig voorwerp, bestaat grofweg uit twee hoofdonderdelen: het lichaam (stummel), dat de tabakskamer en de hals omvat, en het mondstuk (stem), dat in de mond wordt genomen. Het kennen van deze termen maakt het gemakkelijker om zowel vormnamen te begrijpen als beschrijvingen van onderhoud en roken te volgen.

Lichaam: Kop, Kamer en Hals

Het meest zichtbare deel van het lichaam is de kop (bowl): de buitenste schil die de tabakskamer omgeeft en die tijdens het vullen en roken van de pijp in de hand wordt gehouden. Bij de meeste hedendaagse pijpen wordt de kop gesneden uit bruyèrewortel (briar). De holte binnenin de kop heet de kamer (chamber); hierin wordt de tabak gevuld en aangestoken, en de diameter en diepte van de kamer beïnvloeden direct het rookkarakter. Het bovenste vlak van de kop heet de rand (rim), het laagste punt de hiel (heel). De hiel is belangrijk zowel voor het schoonmaken als voor de goede ontwikkeling van de beschermende koollaag (cake) die zich na verloop van tijd door het roken vormt.

Het deel dat de kop met het mondstuk verbindt, is de hals (shank). Door de hals loopt het rookkanaal (draft hole), dat begint bij de basis van de kamer en doorloopt tot aan het uiteinde van het mondstuk. Dat dit kanaal recht en centraal geboord is, wordt beschouwd als een van de belangrijkste criteria voor de vakmanschapskwaliteit van een pijp.