Gambier

Gambier is een kleipijpenfabriek die tussen 1780 en 1928 actief was in de Franse plaats Givet, aan de grens met België. Het merk maakte naam met pijpen waarvan de kom gegoten was in de vorm van een herkenbaar gezicht of een figuur, en gold gedurende de hele negentiende eeuw als het meest verspreide kleipijpenmerk van Frankrijk.

Van Familieatelier tot Fabriek

Het atelier dat Jean Gambier uit Dieppe in 1780 oprichtte, produceerde in de beginjaren vooral varianten van de lange Hollandse pijpen die destijds de standaard vormden. Zijn zoon Joseph Gambier, die in 1817 de leiding overnam, bracht twee veranderingen aan: hij verkortte de steel en voegde afneembare mondstukken toe die op de hals van de kom werden gestoken, en begon de kom vervolgens als een portret te gieten. Zo ontstonden de eerste voorbeelden op industriële schaal van de traditie van portretten op pijpen.

Het atelier werd in 1835 overgenomen door Minervin Hasslauer; een jaar later breidde hij de capaciteit uit door ook het perceel en het pand van een naburige pijpenmaker over te nemen. In 1846 opende een verkoopkantoor in Parijs, in 1860 een in Londen; het Londense kantoor bleef tot 1896 in bedrijf. De gouden medaille die het bedrijf won op de Parijse tentoonstelling van 1849 en de overname in 1867 van de concurrerende fabriek Blanc-Garin in Givet maakten het tot de grootste producent van de regio: in 1868 werkten er zeshonderd mensen in de ateliers.