Wiener Kaffeehauspfeife

Wiener Kaffeehauspfeife, in het Nederlands de Weense koffiehuispijp, is niet het merk van één producent, maar de naam van een pijptype dat in het 19e-eeuwse Wenen bekend werd. De naam is ontleend aan het feit dat ze in koffiehuizen aan gasten werd aangeboden.

Ze onderscheidt zich van klassieke, in één stuk gegoten kleipijpen: hier is alleen de kop van klei, terwijl de steel van hout en het mondstuk meestal van hoorn is. Deze demontabele, uit drie materialen opgebouwde structuur bepaalt zowel het uiterlijk als het gebruik van het type.

Structuur en Uiterlijk

De kop wordt vervaardigd uit pijpklei die bij het bakken wit wordt, en wordt niet geglazuurd. Door zijn hoge, slanke en zeszijdige romp is hij zelfs van veraf herkenbaar; dit is het belangrijkste kenmerk waaraan verzamelaars het type onderscheiden. Omdat klei zich goed leent voor oppervlaktedecoratie, zijn de meeste koppen versierd. In de versieringen komen bloem- en vaasmotieven, spiraalvormige plantranken, geometrische patronen en op sommige exemplaren zelfs menselijke figuren voor.

De steel is ongewoon lang en wordt gemaakt van kersen- of morellenhout. De lengte helpt de rook af te koelen voordat die de mond bereikt, en maakt de pijp bovendien geschikter om zittend te roken dan om staand mee te lopen. Dat voor het mondstuk hoorn de voorkeur kreeg, was voor de 19e eeuw gebruikelijk; een vergelijking van materialen staat in het artikel mondstukmaterialen.