Franse Art Deco-pijpen met Bolvormige Kamer

Franse Art Deco-pijpen met bolvormige kamer vormen een kleine groep pijpen die in het eerste kwart van de twintigste eeuw werd gemaakt in ateliers rond Parijs, en die niet precies past in een van de gevestigde vormsystemen. De gemeenschappelijke beschrijving luidt als volgt: een dun lichaam van twaalf tot dertien centimeter lang, aan het ene uiteinde een kop van meerschuim, aan het andere uiteinde een gele amberen mondstuk, en precies in het midden een zilveren of gouden bol.

De bol is geen sieraad: het is een klein kamertje dat opengaat wanneer het schroefdeksel wordt losgedraaid, en het scheidt de pijp in tweeën.

Parijse Ateliers en Periode

Alle bedrijven die deze constructie in de archieven hebben vastgelegd, zijn van Franse oorsprong. Lancel werd in 1876 in Parijs opgericht door Angèle en Alphonse Lancel als een kleine winkel die pijpen en rookbenodigdheden verkocht; hoewel het bedrijf zijn zwaartepunt na de jaren 1880 naar lederwaren verlegde, worden de met "A. Lancel" gestempelde stukken met bolvormige kamer, geadresseerd aan de boulevard Montmartre, gedateerd op de jaren 1910 en 1920. Sommer Frères, dat volgens overlevering in de jaren 1860 werd opgericht, was een ander Parijs bedrijf dat zowel een fabriek als een verkooppunt exploiteerde; een op ongeveer 1925 gedateerd exemplaar van dezelfde constructie wordt met deze naam geassocieerd. Ook gelijkaardige exemplaren met het stempel GBD zijn bekend. De constructie met bol bleef niet beperkt tot pijpen, maar werd ook toegepast op de sigarettenpijpjes van die tijd. Een deel van de stukken is bewaard gebleven met de eigen doos, waarin op de binnenvoering het reliëf van de maker of verkoper is aangebracht; in één overgeleverd exemplaar verwijst dit reliëf naar een adres in de Passage des Panoramas, de in 1800 geopende oudste overdekte passage van Parijs. Ook de naam van de stijl past in dit kader: "Art Deco" is genoemd naar de Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes die in 1925 in Parijs werd gehouden; de term werd echter pas vanaf de jaren 1960 als periodeaanduiding gangbaar.