Pijpenboeken en Publicaties

Pijpenboeken en publicaties vormen het eigen geschreven geheugen van dit vakgebied. De literatuur valt grofweg uiteen in vier groepen: monografieën over de geschiedenis van de pijp en de tabak, werken die de geschiedenis van één enkel merk documenteren, gidsen voor verzamelaars met colofon- en dateringsinformatie, en literaire essays en bloemlezingen. De overgrote meerderheid van de publicaties is Engelstalig; oorspronkelijk Nederlandstalig bronmateriaal is er nauwelijks, waardoor een geïnteresseerde lezer meestal in een vreemde taal moet lezen.

Vroege Klassiekers

De oudste voorbeelden van deze literatuur komen uit de literatuur zelf. Het boek My Lady Nicotine van de Schotse schrijver J. M. Barrie uit 1890 bestaat uit korte essays die met humor de poging beschrijven om te stoppen met tabak; de daarin genoemde denkbeeldige mengeling "Arcadia" is in latere generaties uitgegroeid tot een kleine legende.

Het boek dat de geschiedenis van de pijp voor het eerst tot onderwerp maakte van systematisch onderzoek, is The Pipe Book, dat Alfred Dunhill in 1924 uitgaf. Dit werk, dat de pijpentradities van verschillende culturen in één band bijeenbrengt, werd sindsdien talloze keren herdrukt, en de auteur werd in 1925 verkozen tot lid van de Royal Society of Arts. Ongeveer dertig jaar later, in 1954, publiceerde Dunhill ook The Gentle Art of Smoking. In hetzelfde jaar verscheen de vertaling van Georges Herments oorspronkelijk Franstalige The Pipe; het behoort tot de vroege handboeken over het kiezen, roken en onderhouden van pijpen.