Jess Chonowitsch

Jess Chonowitsch (volgens de gegevens 1947 - 28 november 2025) is, met een werkbankloopbaan van meer dan veertig jaar, een van de meest genoemde namen van de Deense school. Hij behoort tot de generatie die de pijp niet als een merk maar als een signatuur beschouwde: zijn pijpen kwamen van begin tot eind uit één hand, en in geen enkele fase van de productie kwam een fabrieksmatige organisatie tussenbeide.

Leertijd in de Kopenhaagse Ateliers

Zijn vader, Emil Chonowitsch, opende met zijn echtgenote vlak na de Tweede Wereldoorlog een tabakszaak in Kopenhagen, en na meer dan twintig jaar in de handel wendde hij zich tot handwerk en begon hij als hersteller te werken op de werkbank van Poul Rasmussen. Jess' eerste keuze was niet de pijp; hij was begonnen aan een studie diergeneeskunde, maar deze bleef onafgemaakt vanwege structurele problemen aan het schoolgebouw. Halverwege de jaren zestig kwam hij, eerst als vakantiewerk, samen met zijn vader in hetzelfde atelier werken.

Zijn eerste jaren bracht hij door op de reparatiewerkbank; elke pijp die hij onder handen kreeg, werd een voorbeeld van hoe het materiaal zich gedroeg. Rasmussens onderwijsmethode was indirect: hij toonde de toepassing niet stap voor stap, maar liet enkel het te bereiken resultaat zien, terwijl de weg ernaartoe aan de leerling werd overgelaten. Na Rasmussens plotselinge dood in 1967 stapte Jess over naar de fabriek van W.Ø. Larsen, waar hij werkte bij voorman Hans "Former" Nielsen.

Het eigenlijke keerpunt was de werkbank van Sixten Ivarsson; een tijdlang werkte hij 's ochtends bij Larsen en 's middags bij Ivarsson. Ook Ivarsson gaf geen recepten: hij verlangde van zijn leerling dat hij een pijp maakte zoals hij die zelf wilde, bekritiseerde vervolgens het resultaat, en verwachtte dat de leerling zelf de oorzaak van elk gebrek vond. Chonowitsch beschouwde deze twee jaar als de eigenlijke bron van zijn vakkennis. In dezelfde periode voltooide hij zijn achttien maanden durende dienstplicht.