Paul Tatum (Tatums Workshop)

Paul Tatum is een Amerikaanse handwerkpijpenmaker die zijn pijpen signeert met het merk Tatums Workshop. Zijn totale productie is qua aantal klein gebleven, maar hij heeft zich binnen de Amerikaanse artisan-pijpenscene een aparte plaats verworven met zelfgegoten pijpenstelen en gedetailleerd snijwerk op het oppervlak van de ketel. Zijn kenmerk, waaraan zijn werk van ver te herkennen is, is het glazen oog dat in de rug van de steel is verzonken.

Het Gieten van de Steel en het Oogmerk

Het technisch meest eigenzinnige aan Tatum was dat hij zijn stelen niet uit kant-en-klare staven sneed, maar ze zelf goot. Hij mengde de hars met de hand en voegde er toevoegingen aan toe zoals amberkorrels of gehakte tabak; omdat de dichtheid van amber dicht bij die van het mengsel ligt, bleven de korrels zwevend in plaats van naar de bodem te zakken. Het eigenlijke probleem waren de luchtbelletjes die in het mengsel achterbleven. Volgens zijn eigen verhaal liet hij het stuk uitharden in een drukvat bij ongeveer 90 psi (circa 6 bar), zodat het gas in oplossing bleef en er geen belletjes op het oppervlak achterbleven. Zijn bekendste patroon was het vlammotief: in de gedeeltelijk gedraaide steel werden vlamvormige kanalen gefreesd, in de kanalen werd vloeibare hars gedrukt, en het stuk werd opnieuw gedraaid; elke extra kleur betekende dat het proces van voren af aan werd herhaald. Voor de algemene eigenschappen van dit soort materialen kan het artikel steelmaterialen geraadpleegd worden.

Het glazen oog dat hij op de rug van de steel plaatste — van het soort dat in de opzetkunst wordt gebruikt — was tegelijk handtekening en kwaliteitsaanduiding; het werd met epoxy in een met een fijne punt geboorde uitsparing gezet en was van ver te herkennen, zodat het kwaliteitsniveau in één oogopslag af te lezen was. Op geregistreerde exemplaren bestaat het merk uit de naam Tatums Workshop naast een gradenaam en een nummer; bekend zijn onder meer groen gegoten stelen met een gouden glazen oog en stukken met gouden bandjes.