Beroemde Pijprokers

Beroemde pijprokers is een uitgebreide portrettengalerij die laat zien dat de pijp niet alleen een instrument is om tabak te roken, maar ook een krachtige beelddrager. Van wetenschappers tot romanschrijvers, van generaals tot filmsterren: veel bekende personen worden herinnerd met hun pijp; sterker nog, enkele van de meest blijvende voorbeelden van dit beeld behoren niet toe aan echte personen, maar aan fictieve helden.

Dit artikel vat, aan de hand van met bronnen te staven voorbeelden, de relatie tussen de pijp en de publieke identiteit samen.

Twee Portretten uit Wetenschap en Kunst

Albert Einstein aanvaardde in 1950, op 71-jarige leeftijd, het levenslang lidmaatschap van de Montreal Pipe Smokers Club. Bij die gelegenheid zei hij te geloven dat het roken van een pijp "bijdraagt aan een kalm en objectief oordeel in menselijke aangelegenheden"; dit veelgeciteerde citaat is geen wetenschappelijke vaststelling, maar de persoonlijke opvatting van degene die het uitsprak en van zijn tijd. De pijp van de natuurkundige, waarvan het mondstuk door langdurig gebruik is doorgesleten, wordt vandaag bewaard in de collectie van het Smithsonian National Museum of American History in Washington.

Vincent van Gogh schreef in december 1875 in een brief aan zijn broer Theo dat hij in zijn pijp "een oude, betrouwbare vriend" had teruggevonden. Drie weken na het incident waarbij hij een deel van zijn oor afsneed, schilderde hij in januari 1889 een zelfportret met zijn pijp: "Zelfportret met verbonden oor en pijp" geldt als het bekendste document van de band die de schilder met de pijp had.