De Geschiedenis van Dunhill's Shell Briar

Dunhill Shell Briar is de afwerking van het merk Dunhill die, in plaats van een glad gepolijste laag, een gezandstraald oppervlak biedt en die in de laatste jaren van de Eerste Wereldoorlog is ontstaan. Wat de serie werkelijk onderscheidt, is niet het zandstralen zelf, maar de oliehardingsfase die het hout voorafgaand aan die behandeling ondergaat.

Omdat er geen catalogusbladzijde of advertentie uit de begintijd van de afwerking bekend is, wordt de vroege geschiedenis ervan bijna volledig gereconstrueerd aan de hand van octrooidocumenten.

Oliehardening en Zandstralen

Zandstralen is geen uitvinding van Dunhill. De methode gaat terug op het Amerikaanse octrooi van Benjamin Chew Tilghman, gedateerd 18 oktober 1870; onder de in het document opgesomde toepassingen staat ook het benadrukken van de nerf van hout. Wat Dunhill in zijn eigen octrooi vastlegde, is de voorbehandeling die bruyère (briar) ondergaat vóór het zandstralen.

Daarbij wordt de kop wekenlang in minerale of plantaardige olie gelegd, en vervolgens dagenlang aan warmte blootgesteld; gedurende die tijd wordt de olie die naar het oppervlak sijpelt, regelmatig verwijderd. Aan het einde van het proces verhardt de nerf en zwelt licht op, en ontstaat er op het hout een dunne, waterdichte laag. Pas na deze fase wordt er zand op geblazen; dit verwijdert de verharde laag en legt de reliëfnerf bloot. Als de gewenste diepte niet is bereikt, kan de cyclus opnieuw worden doorlopen. In de octrooitekst staat dat zandstralen alleen, zonder oliehardening, het hout doet barsten, en dat deze extra fase dat probleem verhelpt. Volgens de overlevering begonnen de proeven in 1914, met de steun van een in glasstralen gespecialiseerd Londens bedrijf. De machine- en schuurmiddelkant van het werk wordt behandeld in het lemma de kunst van het zandstralen.