Aztec Keramische Pijpen (Aztec Ceramic)

Aztec keramische pijpen zijn niet de naam van één atelier of merk, maar de gemeenschappelijke benaming voor een pijptraditie die in Centraal-Mexico vóór de Spaanse verovering werd geproduceerd uit gebakken klei; in Engelstalige bronnen worden ze meestal samengebracht onder de titel Aztec Ceramic.

Bekende exemplaren worden globaal gedateerd tussen de 14e en de 16e eeuw, en laten zien hoezeer tabak was ingeburgerd in het dagelijks leven van de Azteekse (Mexica) wereld. Deze pijpen gelden als het tastbare bewijs van een rookcultuur die tot volle wasdom was gekomen ver voordat Europa met de regio in contact kwam.

Tabak in de Azteekse Wereld

De Nahuatl-woorden die de Azteken voor tabak gebruikten, zijn yetl en picietl; de betreffende plant wordt tegenwoordig geclassificeerd als Nicotiana rustica, een soort met een hoog nicotinegehalte. De bladeren werden soms tot een cilinder gerold en zo gerookt, en soms fijngestampt en in een pijp gestopt. Naast de pijp werden ook rieten buisjes gebruikt, acayetl genoemd; het woord ontstaat uit de samensmelting van acatl, "riet", en yetl, dat tabak aanduidt.

Tabak werd beschouwd als een onlosmakelijk deel van de Azteekse ceremonies. Volgens bronnen zoals de Florentijnse Codex en de Codex Mendoza behoorden bundels rookbuisjes tot de offergaven die voor het altaar werden verbrand; ook wordt in dezelfde bronnen vermeld dat priesters tabakszakjes op hun rug droegen. Tabak kreeg een plaats bij oogst-, jacht-, vis- en handelaarsceremonies, en werd in verband gebracht met goden als Xiuhtecuhtli en Yacatecuhtli. Ook is uit diezelfde bronnen bekend dat men in de geneeskundige opvattingen van die tijd de plant een reeks functies toeschreef, van hoofdpijn tot vermoeidheid; dit betreft de destijds heersende overtuigingen, niet het standpunt van de hedendaagse geneeskunde.