Biltor

Biltor is een Engels merk dat eind negentiende eeuw in Londen werd opgericht en in de geschiedenis van het pijproken niet als gewone fabrikant, maar als commercieel experiment met een vroeg filteroctrooi wordt herinnerd. Het hele merk is opgebouwd rond één uitvinding die de van oorsprong Zwitserse Emil Alexander Wüterich in 1889 liet registreren.

Octrooi en Uitvinding

Wüterich was een Zwitserse ondernemer die in de Londense registers van die tijd als "medical agent" (vertegenwoordiger van medische benodigdheden) wordt vermeld. Op 22 februari 1889 verkreeg hij het Britse octrooi nummer 3199 voor een mechanisme dat moest voorkomen dat nicotine in pijpen en mondstukken de mond van de roker bereikte. Op 19 november van datzelfde jaar werd in de Verenigde Staten octrooi nummer 415.690 goedgekeurd; dit document bevestigt eveneens dat de uitvinder een in Londen woonachtige Zwitserse staatsburger was.

De uitvinding zelf is uiterst eenvoudig. In het interne kanaal van de steel wordt een klein buisje geschoven waarvan één uiteinde gesloten blijft; het buisje is gemaakt van een absorberend en poreus materiaal. Omdat de rook niet door het gesloten uiteinde kan, wordt hij gedwongen via de zijvlakken van het buisje te ontsnappen, waarbij een deel van de condensatie en het teer tijdens deze doorgang wordt vastgehouden. De octrooitekst noemt vloeipapier, vilt en geweven stof als voorbeeldmateriaal, en staat ook toe dat het buisje wordt behandeld met stoffen zoals looizuur of wordt geparfumeerd. Dit detail toont hoe het filterconcept van het eind van de negentiende eeuw verweven was met het toenmalige hygiëne- en gezondheidsdiscours; de benadering kan worden gezien als een vroege voorbode van de hedendaagse discussie over pijpfilters en -systemen.