Pijpenmakerij (Pipe Making)

Pijpenmakerij (pipe making) is het handwerk waarbij alle fasen van een pijp, van het ruwe blok tot het afgewerkte product, door een enkele persoon worden uitgevoerd. In een fabriek wordt het werk verdeeld over talrijke stations, elk gebonden aan een eigen werkbank; dit systeem wordt beschreven in het artikel hoe wordt een pijp gemaakt.

Op atelierschaal daarentegen berust elke beslissing, van welke nerf in het blok naar voren moet komen tot de diameter van het rookkanaal, bij dezelfde persoon. Het ambacht kent geen geschreven leerplan; kennis wordt grotendeels opgebouwd via vallen en opstaan en via praktische oplossingen die makers aan elkaar doorgeven.

Blok- en Mondstukmateriaal

De funda-wortelknol die voor de kop (stummel) wordt gebruikt, wordt gerooid tussen de dertig en zestig jaar oud; details staan in het artikel funda-wortel (briar). Uit de knol komen twee verschillende sneden. De "ebauchon"-blokken, gesneden uit het binnenste deel, zijn ruimer voorradig en goedkoper, maar de kans dat er scheuren of holten in zitten, wordt hoog geacht. De "plato"-blokken (plateaux), gesneden uit het buitenoppervlak, worden daarentegen superieur geacht wat betreft nerftekening en zijn de voorkeur van de meeste ambachtslieden.

Het mondstuk wordt bewerkt uit materiaal in staafvorm. Van de twee gangbare opties is eboniet een harde rubber, verkregen door natuurlijk rubber langdurig te vulkaniseren met zwavel en lijnolie; het zwavelgehalte in de samenstelling varieert tussen 25 en 80 procent. Ultraviolet licht in daglicht oxideert het oppervlak, waarna vrije zwavel die zich aan vocht bindt sulfaat en zwavelzuur vormt; het oppervlak verschuift na verloop van tijd van grijsgroen naar bruin. Acryl vertoont deze verwering niet. De vergelijking van beide wordt gemaakt in het artikel mondstukmaterialen.