Porseleinen Pijp

Porseleinen pijp is een pijptype waarvan de kop is vervaardigd uit hardgebakken porselein, meestal aangevuld met een aparte condensatiekamer en een lange houten steel. Van het midden van de 18e eeuw tot de Eerste Wereldoorlog was ze, vooral in Duitsland, een van de meest herkenbare pijpvormen van Midden-Europa.

Terwijl ze met haar met de hand beschilderde kop werd gewaardeerd als kunst- en herinneringsvoorwerp, stond haar rookkwaliteit sinds de 19e eeuw ter discussie; het is juist deze tweeledigheid die het porselein een aparte plaats geeft onder de pijpmaterialen.

Een Productie Die Vanuit Meissen Verspreidde

Het geheim van hardgebakken porselein werd in Europa aan het begin van de 18e eeuw in Saksen ontrafeld; na het werk van Ehrenfried Walther von Tschirnhaus en Johann Friedrich Böttger werd in 1710 in Meissen de koninklijke porseleinmanufactuur opgericht. Men neemt aan dat men in de jaren 1730, eveneens in deze manufactuur, begon met de productie van pijpenkoppen. Halverwege de eeuw had het ambacht zich verspreid over de Duitse staten: de manufacturen die Wilhelm Caspar Wegely in 1751 in Berlijn en de familie Hannong in 1755 in Frankenthal oprichtten, het Beierse atelier dat in 1747 in Neudeck ontstond en in 1761 naar Nymphenburg verhuisde, en Thüringse ondernemingen als Veilsdorf, Volkstedt, Wallendorf en Limbach vanaf de jaren 1760 leverden vergelijkbare koppen. In Frankrijk beproefden Mennecy en Sèvres hetzelfde met de zachtgebakken variant van porselein. Volgens de bronnen versnelde de verspreiding van het type over heel Midden-Europa tijdens de Zevenjarige Oorlog (1756-1763).