Meerschaumsnijkunst van Eskişehir

De meerschaumsnijkunst van Eskişehir is de ambachtstraditie waarbij in Eskişehir — de belangrijkste bron van het voor pijpen geschikte blokmeerschaum (meerschaum) — deze steen wordt omgevormd tot pijpen en figuratieve kunstwerken. Het ambacht, dat de zachte steen met de fijnheid van reliëfwerk bewerkt, bestaat sinds de opening van de eerste ateliers in de jaren 1920 tot op de dag van vandaag, heeft wortel geschoten in de stad door het exportverbod op ruwe steen, en heeft bescherming als geografische aanduiding gekregen.

Van de Weense Ateliers Naar Eskişehir

In de Ottomaanse tijd was meerschaum een belangrijk exportproduct; het werd echter grotendeels ruw verkocht, en de bewerking vond plaats in ateliers in Wenen en Boedapest. Daarom werd de steen in Europa ook wel "Weense steen" genoemd. In tegenstelling tot de gevestigde geschiedenis van de Tophane-pijpmakerij, die pijpen van rode klei vervaardigde, ontwikkelde de productie van afgewerkte pijpen in Eskişehir zich pas in de 20e eeuw. Volgens de overlevering opende Ali Osman Denizköpüğü (1897-1961) medio jaren 1920 het eerste pijpenatelier van de stad; Denizköpüğü presenteerde meerschaum op binnen- en buitenlandse beurzen en leidde talrijke meesters op. Het echte keerpunt kwam echter in 1972, toen de export van ruwe meerschaum werd verboden: nu onbewerkte steen het land niet meer uit mocht, groeide het snijwerk in Eskişehir uit tot een zelfstandig beroep, terwijl de productie van blokmeerschaum-pijpen in Europa vrijwel tot stilstand kwam.