William Bragge's Pijptekeningen: een Uiteenvallend Documentenset

William Bragge's pijptekeningen vormen een handgemaakt visueel archief dat, voorwerp voor voorwerp, de verzameling documenteert die wordt beschouwd als de omvangrijkste tabaks- en pijpencollectie van de 19e eeuw. Omdat de collectie zelf tijdens het leven van de eigenaar werd verkocht en verspreid, zijn deze tekeningen bijna het enige overgebleven document dat de afmetingen en herkomst van de voorwerpen samen weergeeft. Toch is ook de set zelf later verdeeld; vandaag bevinden niet alle twintig dozen zich op één en dezelfde plek.

Het Getuigenis van de Catalogus

De meest betrouwbare beschrijving van de tekeningen staat in Bragges eigen catalogus. Vermelding nummer 409 van de Bibliotheca Nicotiana, in 1880 in Birmingham in slechts tweehonderd exemplaren gedrukt, beschrijft de geïllustreerde catalogus van de collectie: de tekeningen zijn op schaal, allemaal even groot en gemaakt op speciaal daarvoor bereid papier, en op elk exemplaar staan de beschrijving van het voorwerp en de herkomst met de hand geschreven. Dezelfde vermelding geeft het aantal tekeningen op ongeveer 1.200 en vermeldt dat ze worden bewaard in twintig dozen "met het uiterlijk van een boek". De vermelding nummer 408, die er vlak voor staat, presenteert een aparte set: 232 tekeningen van pijpen uit de collecties van het British Museum, Christie, het India Museum en Blackmore. In vermelding nummer 407 wordt een schrift genoemd waarin met inkt de merktekens van 260 Engelse en 310 Nederlandse producenten van kleipijpen uit de collectie zijn getekend. Bragge heeft zo niet alleen de voorwerpen zelf, maar ook de methode om ze te documenteren, vastgelegd.