Pijpmaterialen en Constructie (Materials And Construction)

Pijpmaterialen en constructie (materials and construction) is de overkoepelende titel die de twee variabelen behandelt die zowel het uiterlijk als het rookgedrag van een pijp bepalen. Niet alleen het materiaal waarvan de kop is gemaakt, maar ook de manier waarop het lichaam is opgebouwd, verandert het resultaat: het traject van het rookkanaal, of er onder de kop al dan niet een luchtkamer aanwezig is, de manier waarop het mondstuk op de steel aansluit.

De namen en de plaatsing van de onderdelen staan in het artikel pijpanatomie, en de criteriumsgewijze vergelijking van de materialen in het artikel kopmaterialen van de pijp.

Het Kader van de Natuurlijke Materialen

Het standaardmateriaal van de moderne pijp is briar, dat wil zeggen de wortelknol van de heideboom (Erica arborea) die rond de Middellandse Zee groeit; zijn brandwerendheid en zijn vermogen om het bij het roken vrijkomende vocht te absorberen, hebben hem deze positie bezorgd. Tot briar zich in de tweede helft van de 19e eeuw vestigde, was gebakken klei het overheersende materiaal in Europa. Vanaf de 16e eeuw, toen tabak op het continent werd geïntroduceerd, was de kleipijp in handen van rokers van elke klasse; de pijpenmakers van Westminster waren in 1619 al talrijk genoeg om met een koninklijk charter een gilde te vormen. Onder de materialen van minerale oorsprong staat meerschuim voorop: dit zachte sepioliet, waarvan de naam in het Duits "zeeschuim" betekent, wordt vooral gewonnen in de omgeving van Eskişehir, en in tweede instantie in de El Buur-regio van Somalië. Doordat de poreuze structuur vocht en teer opneemt, verkleurt het oppervlak bij gebruik geleidelijk van geel aan de basis naar amberkleurige tinten daarboven.

Aan het einde van de lijst staan zeldzamere materialen: eik die duizenden jaren in moerassen zwart is verkleurd (morta), pijpsteen gesneden uit de rode klei-argilliet van Noord-Amerika en gebakken porselein. Bij de kalebaspijp wordt het lichaam gemaakt van een pompoen, terwijl de kop die met het vuur in aanraking komt meestal een apart stuk meerschuim of porselein is. De fabriek die van de maiskolvenpijp een goedkoop en in serie produceerbaar product maakte, werd in 1869 opgericht in Washington, Missouri; de Nederlandse immigrant en timmerman Henry Tibbe patenteerde in 1878 een methode waarbij hij de poriën van de kolf van buitenaf opvulde met een gipsachtig mengsel, wat de duurzaamheid ervan verhoogde. Het bedrijf nam in 1907 de naam Missouri Meerschaum aan.