Catliniet, Argilliet en Terracotta Pijpen

Catliniet, argilliet en terracotta zijn drie materialen die tot een veel oudere laag van de pijpengeschiedenis behoren dan de wortel van de brem. Alle drie zijn ze van steen- of kleioorsprong; alle drie hebben ze vorm gekregen in handen van een bepaalde streek en de gemeenschap die daar leefde. Hierin verschillen ze van de seriegeproduceerde kopmaterialen van het industriële tijdperk: de norm is niet de catalogus van een werkplaats, maar de traditie.

Catliniet (Pijpsteen)

Geologisch gezien is catliniet een gemetamorfoseerde kleisteen die in dunne lagen is samengeperst binnen de massa van het Sioux-kwartsiet; in die zin wordt het beschouwd als een type argilliet. Het is zacht genoeg om met handgereedschap te bewerken en de roodachtige kleur wordt donkerder naarmate het gepolijst wordt. In de literatuur wordt het vaak rechtstreeks "pipestone" genoemd, oftewel pijpsteen. De belangrijkste groeven bevinden zich rond Pipestone, in het zuidwesten van Minnesota. In het gebied dat vandaag binnen het Pipestone National Monument valt, reiken de sporen van menselijke activiteit meer dan drieduizend jaar terug; het gebruik van de steen is in geschreven bronnen ten minste tot de zeventiende eeuw te volgen.

Degene die het materiaal zijn naam gaf, is de Amerikaanse schilder George Catlin, die de groeven volgens overlevering in 1835 bezocht en de inheemse volkeren van de streek portretteerde. Het gewicht dat de steen in de cultuur van de Vlakten-volkeren droeg, was vooral ceremonieel: de kop van de ceremoniële pijp die bekendstaat als calumet wordt grotendeels uit deze steen gesneden. Binnen het monument is het recht om steen te winnen tegenwoordig alleen voorbehouden aan geregistreerde leden van inheemse gemeenschappen, en de snijtraditie wordt voortgezet.