De Ontdekking van Briar: het Debat Over de Eerste Briarpijp

De ontdekking van briar is een van de meest besproken vragen in de pijpengeschiedenis. Dat de heidewortel (briar) halverwege de negentiende eeuw als pijpenmateriaal in gebruik werd genomen, staat vast; wie dit als eerste, waar en in welk jaar probeerde, staat niet vast. Er is geen enkel registratiedocument en geen enkel octrooi overgeleverd.

Alle bekende beweringen zijn pas tientallen jaren na de gebeurtenis opgetekend, en de meeste ook nog uit de tweede hand; daarom moeten de onderstaande hoofdstukken niet als zekerheden worden gelezen, maar als onderling concurrerende verhaalclusters.

De Corsicaanse Overlevering

Het meest verspreide verhaal berust op het pijpengeschiedenisboek The Pipe Book, dat Alfred Dunhill in 1924 publiceerde. Volgens dit verhaal breekt een Franse pijpenmaker op reis naar het eiland waar Napoleon werd geboren, zijn schuimspaat-pijp; hij laat door een plaatselijke boer een nieuwe pijp maken van heidewortel, en neemt bij zijn terugkeer ook stalen van het materiaal mee. Alfred Henry Dunhill, de zoon van Dunhill, herhaalde dezelfde lijn in zijn boek uit 1954; in 1962 vereenvoudigde de Amerikaanse producent Carl B. Weber het verhaal in zijn eigen pijpengids en herhaalde het. Voor deze overlevering kan geen enkel document worden aangewezen, en als datum wordt alleen een periode als "begin jaren 1850" gegeven. Doordat alle drie de boeken een breed lezerspubliek bereikten, is het verhaal - los van zijn documentaire waarde - de meest bekende versie geworden.